Ubezpieczenia społeczne Archive

2

Podwyżka składki rentowej jest przesądzona

Krótko przed świętami parlament obdarzył pracodawców „prezentem”, uchwalając ustawę z dnia 21 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Później sprawy potoczyły się błyskawicznie: nowelizacja została opublikowana w Dzienniku Ustaw już 30 grudnia 2011 r. i wchodzi w życie miesiąc później – 1 lutego 2011 r.

Jak dotychczas brzmi niewinnie, prawda? :-) Jednak ta krótka ustawa – liczy ona tylko 2 artykuły – ma za zadanie podnieść stawkę składki na ubezpieczenie rentowe. Stawka zostanie podwyższona o 2 punkty procentowe, z 6% do 8%, przy czym koszty sfinansowania tej operacji obciążają w całości płatników składek, czyli przede wszystkim pracodawców. Nowa składka będzie bowiem finansowana w następujących proporcjach:

  • 1,5% podstawy wymiaru płacą ubezpieczeni (pracownicy) – tu się nic nie zmienia, poziom obciążenia pozostaje taki jak dotychczas,
  • 6,5% podstawy wymiaru płacą płatnicy składek (pracodawcy) – tutaj następuje wzrost z 4,5% do 6,5%.

Nowe zasady rozliczania składki rentowej obowiązywać będą począwszy od rozliczeń za luty 2012 r.

0

Realny koszt minimalnego wynagrodzenia dla pracodawcy

Jedna z osób trafiła na blog z pytaniem o realny koszt wynagrodzenia minimalnego dla pracodawcy.

Jak już pisałam, wynagrodzenie minimalne na rok 2011 wynosi 1386 zł brutto, zaś na rok 2012 ustalono je na 1500 zł brutto.

Kwota ta obejmuje składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (częściowo finansowane przez pracownika) oraz chorobowe i zdrowotne (w całości finansowane przez pracownika), a także kwotę zaliczki na podatek dochodowy. Wszystkie te płatności są potrącane przez pracodawcę jako płatnika.

Kwota brutto nie obejmuje jednak całkowitych kosztów, które pracodawca musi ponieść w celu sfinansowania wynagrodzenia pracownika. Żeby poznać realny koszt minimalnego wynagrodzenia (a także każdego wynagrodzenia o innej wysokości), do kwoty brutto trzeba doliczyć:

  • składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości finansowanej przez pracodawcę,
  • składki na ubezpieczenie wypadkowe w całości finansowane przez pracodawcę,
  • składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także w niektórych przypadkach – składki na Fundusz Emerytur Pomostowych (składki te są finansowane w całości przez pracodawcę).

Kalkulując całkowity koszt wynagrodzenia brutto, trzeba pamiętać, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe nie jest stała i podlega różnicowaniu w zależności od kryteriów określonych w przepisach, w tym zwłaszcza od rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę. Obecnie najniższa stopa procentowa wynosi 0,67% dla działalności finansowej i ubezpieczeniowej, zaś najwyższa – 3,33% dla wszelkich postaci górnictwa.

I tak, dla wynagrodzenia minimalnego na rok 2011, tj. 1386 zł i najniższej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, do kwoty wynagrodzenia brutto pracodawca musi dopłacić ok. 242 zł, co powoduje, że realny koszt minimalnego wynagrodzenia w 2011 r. oscyluje wokół 1628 zł miesięcznie, co daje ok. 19500 zł rocznie.

Z kolei dla wynagrodzenia brutto wynoszącego 1500 zł dopłata pracodawcy – przy najniższej stopie procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe – wynosić będzie ok. 262 zł, podnosząc realny koszt tak określonej pensji brutto to ok. 1762 zł miesięcznie, co daje ok. 21146 zł rocznie.

Zdjęcie: http://www.sxc.hu/photo/979594

0

Za niepłacenie składek ZUS można ukarać tylko raz

Standardem we współczesnych państwach demokratycznych jest zakaz stosowania więcej niż jednej sankcji za ten sam czyn. Niestety polski prawodawca nierzadko ma problem z wdrażaniem tej zasady, czego przykładem jest podwójna sankcja za niepłacenie składek ZUS.

Chodzi o:

  • art. 218 Kodeksu karnego, który przewiduje karalność „złośliwego lub uporczywego naruszania praw pracownika wynikających z ubezpieczenia społecznego”, czyli również praw skorelowanych z obowiązkiem pracodawcy w zakresie odprowadzania należnych składek  ZUS,
  • art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym w razie nieopłacenia składek bądź opłacenia ich w zaniżonej wysokości ZUS może wymierzyć pracodawcy dodatkową opłatę w wysokości 100% nieopłaconych składek.

Oczywiście nie każda sytuacja, w której pracodawca nie opłaca składek, powodowała podwójną odpowiedzialność, w głównej mierze dlatego, że dla odpowiedzialności karnej konieczne było złośliwe lub uporczywe zachowanie pracodawcy, a jednorazowe niepłacenie zazwyczaj takim zachowaniem nie jest. Niemniej jednak miały miejsce przypadki, w których oba przepisy znajdowały zastosowanie, skutkując podwójną sankcją dla pracodawcy (lub osoby odpowiedzialnej). Inaczej bowiem sprawa nie stanęłaby na wokandzie Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. (sygn. akt P 29/09) orzekł, że oba przepisy,

przez to, że dopuszczają wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, odpowiedzialność za przestępstwo i dodatkową opłatę, o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364) oraz z art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167).

W związku z tym oba przepisy stracą moc w ciągu 18 miesięcy od dnia wejścia wyroku w życie, tj. z dniem 31 maja 2012 r.

Jest to istotna wiadomość dla tych osób, które zostały podwójnie ukarane. Mogą się one bowiem domagać wznowienia postępowania z tej przyczyny, że przepis stanowiący podstawę niekorzystnego dla nich orzeczenia został uznany za niezgodny z Konstytucją i umowami międzynarodowymi.

Sejm już zabrał się do pracy nad odpowiednimi zmianami zakwestionowanych regulacji (z inicjatywy Senatu, który wniósł stosowny projekt), choć trudno jest przewidzieć, czy zostaną one uchwalone jeszcze w tej kadencji parlamentu. W każdym razie propozycja jest taka, aby art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczenie społecznych pozostawić co do zasady w obecnym kształcie i dodać zastrzeżenie, że opłata dodatkowa nie będzie wymierzana w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie.

Więcej o projekcie zmian: http://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/opisy/4604.htm

Dla zainteresowanych dokładna treść przepisów, które w ocenie TK zostały naruszone poprzez podwójne sankcjonowanie niepłacenia składek:

Art. 2 Konstytucji:

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności:

Nikt nie może być ponownie sądzony lub ukarany w postępowaniu przed sądem tego samego państwa za przestępstwo, za które został uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem lub uniewinniony zgodnie z ustawą i zasadami postępowania karnego tego państwa.

Art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych:

Nikt nie może być ponownie ścigany lub karany za przestępstwo, za które już raz został prawomocnie skazany lub uniewinniony zgodnie z ustawą i procedurą karną danego kraju.

Zdjęcie: http://www.flickr.com/photos/schnaars/5307056299/