opłata stosunkowa Archive

0

Mapa myśli – roszczenia w razie wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony

W ramach podsumowania postów dotyczących dochodzenia roszczeń w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony przedstawiam krótką mapę myśli. Mam nadzieję, że będzie ona dla Ciebie pomocą, jeżeli zastanawiasz się na złożeniem odwołania do sądu pracy.

Czytaj więcej na nowym blogu Rozwiązanie umowy o pracę.

45

Ile kosztuje przegrany proces w sprawie z zakresu prawa pracy?

Na początku tego roku pisałam o kosztach, jakie trzeba ponieść wnosząc pozew, apelację lub skargę kasacyjną w sprawie z zakresu prawa pracy. Posty na ten temat znajdziesz tu (opłata sądowa od pozwu) i tu (opłata od apelacji i skargi kasacyjnej). Koszty podstawowe są na tyle niewielkie, że zasadniczo nie stanowią one bariery w dostępie do sądu pracy, zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.

Pracownicy i pracodawcy obawiają się jednak kosztów, które będą musieli ponieść, jeżeli przegrają sprawę. Wśród moich klientów żywe jest przekonanie, że w razie porażki będą musieli „opłacić adwokata drugiej strony”. Ponieważ wielu osobom wydaje się, że usługi prawne są drogie albo wiedzą, że pracodawca korzysta z obsługi kosztownego adwokata, nie decydują się na wystąpienie na drogę sądową, ponieważ boją się, że w razie przegranej będą musieli zapłacić drugiej stronie dokładnie tyle, ile wydała ona na usługi swojego prawnika. Tak jednak nie jest, a przynajmniej… nie do końca.

W tym wpisie dowiesz się, dlaczego.

Obowiązek „opłacenia adwokata drugiej strony”, zaś mówiąc językiem prawniczym – obowiązek zwrotu drugiej stronie kosztów zastępstwa procesowego wynika z zasady odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty te obejmują również wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego za reprezentowanie przed sądem, jednak nie wyższe niż stawki „oficjalne” wynikające z rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości. Są to stawki minimalne i teoretycznie sąd może zasądzić ich zwrot w wyższej kwocie (nie przekraczającej jednak ich 6-krotności), jeżeli sprawa wymagała znacznego nakładu pracy adwokata lub radcy prawnego. Jednak w praktyce zdarza się to rzadko i sąd w znakomitej większości przypadków poprzestaje na stawkach minimalnych.

Stawki minimalne dla spraw z zakresu prawa pracy ustalone są odrębnie i w zależności od rodzaju sprawy w I instancji wynoszą:

  • 60 zł – dla sprawy o nawiązanie stosunku pracy, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne lub przywrócenie do pracy,
  • 60 zł – dla innych spraw o charakterze niemajątkowym (np. o uchylenie kary porządkowej lub sprostowanie świadectwa pracy),
  • 120 zł – dla sprawy o ustalenie wypadku przy pracy.

W sprawach o wynagrodzenie i odszkodowanie wyznacznikiem stawki minimalnej jest wartość przedmiotu sporu, czyli dochodzona kwota. W I instancji stawki minimalne wynoszą:

  • 45 zł – dla wartości przedmiotu sporu do 500 zł,
  • 135 zł – dla wartości przedmiotu ponad 500 zł do 1.500 zł,
  • 450 zł – dla wartości przedmiotu sporu ponad 15.00 zł do 5.000 zł,
  • 900 zł – dla wartości przedmiotu sporu ponad 5.000 zł do 10.000 zł,
  • 1.800 zł – dla wartości przedmiotu sporu ponad 10.000 zł 50.000 zł,
  • 2.700 zł – dla wartości przedmiotu sporu ponad 50.000 zł do 200.00 zł,
  • 5.400 zł – dla wartości przedmiotu sporu ponad 200.000 zł.

Ale uwaga!: zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego w sprawach o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem lub nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy (czy to za wypowiedzeniem czy bez) zastosowanie będzie miała stawka minimalna wynosząca 60 zł, a nie stawka zależna od wartości przedmiotu sporu.

Te korzystne zasady rozliczania kosztów zastępstwa procesowego mają i drugą – mniej przyjemną dla Ciebie, kliencie – stronę medalu: musisz się przygotować na to, że wynagrodzenie Twojego pełnomocnika będzie wyższe niż stawki minimalne, zwłaszcza w tych sprawach, gdzie wynoszą one stałą kwotę 60-120 zł bądź niewielką sumę wynikającą z wartości przedmiotu sporu. Nietrudno zauważyć, że kwota 60 zł nie wystarczy nawet na pokrycie kosztów prowadzenia sprawy (takich jako opłaty pocztowe czy dojazdy do sądu).

Dla pracodawców istotne jest również, że jeżeli przegrają sprawę rozpoczętą wskutek pozwu pracownika, sąd zasądzi od nich na rzecz Skarbu Państwa kwotę odpowiadającą opłacie sądowej od pozwu, której pracownik nie był zobowiązany uiścić w związku z urzędowym zwolnieniem od kosztów sądowych.

W kolejnym wpisie opowiem, jak kalkuluje się koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem II instancji i w postępowaniu kasacyjnym.

Zdjęcie: http://www.sxc.hu/photo/883985

0

Opłata od apelacji i skargi kasacyjnej w sprawie z zakresu prawa pracy

W poprzednim poście pisałam o opłacie sądowej od pozwu. Przypomnijmy – kwestię tę reguluje m. in. art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:

Art. 35 ust. 1. W sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 złotych, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową.

Pozew to pierwsze i zasadnicze pismo procesowe, które rozpoczyna proces w sądzie pierwszej instancji. Może się oczywiście zdarzyć, że strona niezadowolona z wyroku będzie chciała wnieść apelację (od wyroku sądu pierwszej instancji) i skargę kasacyjną (od wyroku sądu drugiej instancji, jeżeli skarga kasacyjna w danej sprawie przysługuje). Jakie wówczas opłaty nakazuje uiścić  art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych?

Pracodawca bądź pracownik wnoszący apelację lub skargę kasacyjną w sprawie, w której wartość przedmiotu sporu przed sądem pierwszej instancji nie przekraczała 50.000 złotych, powinien uiścić opłatę sądową w wysokości 30 zł.

Natomiast w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu przed sądem pierwszej instancji przekracza 50.000 złotych, zgodnie z bieżącym orzecznictwem Sądu Najwyższego (tak, tak, sądy i prawnicy mieli z tym problem) pracodawca lub pracownik wnoszący apelację bądź skargę kasacyjną powinien uiścić 5-procentową opłatę stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100.o00 złotych.

Co to jest wartość przedmiotu zaskarżenia?

Najprościej mówiąc, wartość przedmiotu zaskarżenia to kwota, którą kwestionuje osoba wnosząca apelację lub skargę kasacyjną. Możliwe są dwa warianty:

  • wartość przedmiotu zaskarżenia jest równa wartości przedmiotu sporu przed sądem pierwszej instancji – jest tak np. w przypadku gdy sąd odmawia uwzględnienia żądania w ogóle (czyli oddala powództwo) i powód kwestionuje tę decyzję w całości – wówczas jako wartość przedmiotu zaskarżenia trzeba wskazać całą kwotę, której żądano w pozwie
  • wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wartość przedmiotu sporu przed sądem pierwszej instancji – jest tak np. w przypadku gdy sąd uwzględnia żądanie tylko w jakimś zakresie (czyli zasądza część żądanej kwoty), zaś powód kwestionuje tę decyzję jedynie w odniesieniu do kwoty nieuwzględnionej – wówczas jako wartość przedmiotu zaskarżenia trzeba wskazać tę właśnie kwotę, która jest różnicą pomiędzy wartością przedmiotu sporu a sumą zasądzoną przez sąd

W obu przypadkach punktem wyjścia dla obliczenia opłaty stosunkowej jest podana w apelacji lub skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia.

UWAGA! Obliczając opłatę stosunkową możemy uzyskać „ogonek” w postaci niepełnej złotówki. Wówczas należy zawsze zaokrąglić taką końcówkę w górę do pełnego złotego.

Zilustrujmy działanie tych zasad na przykładach:

Przykład 1

Pracownik wniósł pozew o zapłatę 50.678,35 złotych. Kwota ta stanowi wartość przedmiotu sporu. Sąd pierwszej instancji oddalił wszystkie żądania pracownika. Dla celów apelacji wnoszonej przez pracownika wartością przedmiotu zaskarżenia jest cała kwota 50.678,35 złotych, a opłata stosunkowa wynosić będzie 2.534 złote.

Przykład 2

Pracownik wniósł pozew o zapłatę 50.678,35 złotych. Kwota ta stanowi wartość przedmiotu sporu. Sąd pierwszej instancji uwzględnił żądania pracownika o wartości 30.000 złotych. Dla celów apelacji wnoszonej przez pracownika wartością przedmiotu zaskarżenia jest kwota 20.678,35 złotych (=50.678,35 – 30.000), a opłata stosunkowa wynosić będzie 1.034 złote.

0

Opłata od pozwu w sprawie z zakresu prawa pracy

W praktyce nierzadko spotykam się z sytuacjami, w których pracodawca bądź pracownik w ogóle nie rozważają wystąpienia na drogę sądową w dobrze rokującej sprawie w obawie przed wysokimi kosztami postępowania. Odpowiedzmy sobie zatem na pytanie, jakie opłaty trzeba uiścić, wnosząc pozew z zakresu prawa pracy.

Odpowiedzi należy szukać w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:

Art. 35 ust. 1. W sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 złotych, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową.

oraz

Art. 96 ust. 1 pkt 4. Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: [m.in. - dopisek mój] pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem art. 35 i 36.

Jak należy rozumieć te przepisy?

Pozew pracodawcy lub pracownika w sprawie, w której wartość przedmiotu sporu nie przekracza kwoty 50.000 złotych, nie podlega żadnej wstępnej opłacie sądowej. Pozew taki można zatem wnieść, nie dokonując żadnej płatności na rzecz sądu. Przykładowo zasada ta ma zastosowanie, gdy:

  • pracownik pozywa pracodawcę o zapłatę zaległego wynagrodzenia lub ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,
  • pracodawca pozywa pracownika o odszkodowanie w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia,

jeżeli dochodzone kwoty nie przekraczają 50.000 złotych.

Dotyczy to również wszystkich spraw określanych jako niemajątkowe (tj. takie, które co do zasady nie łączą się z uzyskaniem przysporzenia majątkowego), gdzie w ogóle nie ma potrzeby podawania w pozwie wartości przedmiotu sporu. Przykładem takiej sprawy jest pozew o sprostowanie świadectwa pracy.

Natomiast w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu przekracza kwotę 50.000 złotych, należy uiścić tzw. opłatę stosunkową, która wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100.o00 złotych.

UWAGA! Obliczając opłatę stosunkową możemy uzyskać „ogonek” w postaci niepełnej złotówki. Wówczas należy zawsze zaokrąglić taką końcówkę w górę do pełnego złotego.

O opłatach od apelacji i skargi kasacyjnej napiszę w kolejnym poście.